Anasayfa Sağlık Anemi nedir? Belirtileri ve Tedavisi

Anemi nedir? Belirtileri ve Tedavisi

0 993

Anemi, hemoglobin (Hb) miktarının hastanın yaş ve cinsiyetine göre normal kabul edilen değerlerin altında olmasıdır. Dünya Sağlık Örgütü kriterlerine göre erişkinlerde erkeklerde 13 g/dL’nin, kadınlarda 12 g/dL’nin altı anemi olarak kabul edilir. 6 ay ile 6 yaş arası çocuklarda 11 g/dL’nin, 6-14 yaşlarında ise 12 g/dL’nin altı anemidir.

Anemi asla bir hastalık tanısı değildir, bir bulgudur. Anemili hastaya yaklaşan doktor öncelikle anemiye yol açan nedeni bulmalıdır. Anemi nedenini aydınlatmadan rastgele demir, folik asit ve B12 vitamini gibi ilaç uygulamaları ya da kan transfüzyonu yapılması yanlıştır. Bu yola başvuran doktor bazen kısa bir süre için yüz güldürücü sonuçlar alabilse de, uzun vadede başarısızlığa mahkum olacaktır.

Anemili bir hastada ayrıntılı anamnez ve dikkatli fizik muayene yapılmalıdır. Bu hekime tanıda son derece faydalı olacaktır. Daha sonra yapılması gereken ilk iş otomatik kan sayımı sonuçlarını değerlendirme olmalıdır.

Burada ortalama eritrosit hacmi (OEH, MCV) hekime aneminin hangi morfolojik tipte (makrositik, normositik, mikrositik) olduğunu hemen açıklar. Periferik yayma preparatlarda eritrosit morfolojisi’nin incelenmesiyle de aynı sonuca ulaşılabilir. Retikülosit sayımı da bizi kolaylıkla aneminin etiyolojik sınıflaması’na götürür.

Anemiye özgü semptomlar: Baş ağrısı, baş dönmesi, kulak çınlaması, dispne, çarpıntı gibi.

Fizik incelemede: Solukluk, dil papillalarında silinme, stomatitis, cheilitis, kaşık tırnak (Koilonychia), dalak büyüklüğü.

B12 vitamini eksikliğinin en tipik örneği olan pernisiyöz anemide hastalar doktora anemi belirtileri (halsizlik, çabuk yorulma, limon sarısı solukluk) anemiye bağlı kalp belirtileri (çarpıntı, angina, kalp yetersizliği), gastrointestinal yakınmalar (iştahsızlık, bulantı, ishal, glossite bağlı dilde ağrı, şişlik, kızartı, tat almama) ya da nörolojik bulgularla (periferik nöropati, medulla spinalis arka ve yan kordon dejenerasyonu, optik atrofi, mental bozukluklar) çıkarlar.

Ekstremitelerde uyuşma ve iğnelenme ilk yakınmalar arasındadır. Nörolojik muayenede en erken ve önemli bulgu diyapazonla aranan vibrasyon duyusunun kaybıdır. B12 vitamin eksikliğinde anemi, hatta makrositoz dahi olmadan nörolojik tablonun gelişebileceği akılda tutulmalıdır.

Folak eksikliğinde benzer gastrointestinal belirtiler ve glossit görülür. Ancak nörolojik belirti yoktur. Öte yandan, B12  vitamin eksikliğinde yanlışlıkla folat verildiğinde, var olan nörolojik belirtilerin daha da şiddetlenebileceği unutulmamalıdır. Folat eksikliğinde ovalositoz belirgin olmayabilir. Nötrofillerdeki hipersegmentasyon çok önemli bir bulgudur. Kanmalara yol açabilecek kadar ağır bir trombositopeni görülebilir.

 

B12 vitamini eksikliği nedenleri

1-Yetersiz alım

2-Emilim Bozukluğu

a-İntrensek faktör eksikliği

1. Pernisiyöz anemi

2. İntrensek faktörün konjenital yokluğu veya anormalliği

3. Gastrektomi

4. Gastrik mukozanın atrofisi

b-İnce barsak emilim bozukluğuna neden olan hastalıklar

1. İntestinal hastalıklar

– İleal rezeksiyon

–          İleitis

–          İnfiltratif hastalıklar (lenfoma, skleroderma vb)

–          Çöliak hastalığı

–          Tropikal sprue

3- Diğer nedenler

a-      Diphyllobotrium latum infestasyonu

b-      Grasbeck-Immerslund sendromu

c-      İlaca bağlı B12 malabzorbsiyonu (Kolsişin, PAS, Neomisin )

 

Folat eksikliği nedenleri:

1. Besinsel eksiklik: süt çocukluğu, ileri yaşlılık ve yoksulluk, psikiatrik bozukluklar, alkolizm.

2. Emilim bozuklukları (malabsorpsiyon): tropikal sprue, çöliyak hast., Crohn hastalığı, vd.

3. Gereksinimin artması: gebelik, bebeklik ve büyüme, artmış hücre proliferasyonu, hemolitik anemi, eksfoliyatif dermatit

4. Aşırı kullanım ve kayıplar: kronik hemolitik anemiler, myeloskleroz, hemodiyaliz.

5. İlaçlar: antiepileptikler, folik asit antagonisti etki gösterenler (metotreksat gibi antimetabolitler, primetamin, trimetoprim), oral kontraseptifler, alkol, primetamin (Daraprim)’e bağlı megaloblastik anemileri sık görmekteyiz.

BENZER HABERLER

Yorum yok

Bir Yorum Yazın...